Chào mừng quý vị đến với Blog: Quà tặng cuộc sống.

Quý vị chưa đăng nhập hoặc chưa đăng ký làm thành viên, vì vậy chưa thể tải được các tư liệu của Thư viện về máy tính của mình.
Nếu đã đăng ký rồi, quý vị có thể đăng nhập ở ngay ô bên phải.
Gốc > Văn nghệ sĩ viết về văn nghệ sĩ >

Thần đồng Trần Đăng Khoa và khoá học đặc biệt

 
 

Trong một lần ngồi tán gẫu, nhà văn Bảo Ninh kể: Khi Trần Đăng Khoa được phong Thần đồng thơ, những người có trách nhiệm với “tài sản sống” này của đất nước ra quyết định phải đưa vị Thần đồng của dân tộc lên thủ đô Hà Nội để bồi dưỡng làm sao để Trần Đăng Khoa có đủ học vấn và trí tuệ tiếp tục phát sáng hơn nữa trong tương lai.

 

 

 


Thần đồng Trần Đăng Khoa bên bàn học. - Ảnh tư liệu



Ngày đó, không ít người làm văn chương chúng ta đã nghĩ đến một giải văn chương lớn nhất thế giới cho dân tộc Việt Nam mà Trần Đăng Khoa là “tiền đạo” có khả năng nhất của “đội tuyển” văn học nước nhà sẽ “làm bàn”: Giải Nobel văn học. Đấy là một giấc mơ chính đáng. Một giấc mơ mà không chỉ người Việt Namn mà mọi dân tộc trên thế giới đều mơ. Tôi nhớ câu chuyện về Tổng thống Côlômbia với giải Nobel văn chương mà nhà văn Garcia Market giành được năm 1982. Thời gian đó, Côlômbia đang tìm nhiều cách để vận động cho việc được đăng cai World Cup tại nước mình. Sau rất nhiều chiến dịch của người Côlômbia, Liên đoàn bóng đá thế giới vần chưa có ý để cho Côlômbia được vinh dự lớn lao này. Cũng chính lúc đó, Viện Hàn Lâm Thuỵ Điển công bố trao giải Nobel cho G.Market. Tổng thống Côlômbia liền công bố không cần quyền được đăng cai World Cup nữa. Ông nói: “ Người Côlômbia đã có G.Market thì không cần đến World Cup”.

Vào những năm sáu mươi của thế kỷ XX, tên tuổi của cậu bé Trần Đăng Khoa làm mê mẩn nhiều người. Có những bà mẹ trẻ thời ấy mơ sinh ra một đứa con như Trần Đăng Khoa. Nhưng cho đến bây giờ, sau gần nửa thế kỷ mơ, các bà mẹ đã không sinh ra được một cậu bé nào như thế. Cho nên việc những người có trách nhiệm lo lắng bồi đắp, tưới tắm cho cái cây non thi sỹ Trần Đăng Khoa để mai sau thành một cái cây lớn là việc dễ hiểu và cần được hoan nghênh. Nhà văn Bảo Ninh còn nhớ như in ngày Trần Đăng Khoa xuất hiện tại bậc cửa nhà mình.

Bảo Ninh hơn Trần Đăng Khoa dăm tuổi. Nhưng lúc đó, chàng thiếu niên Bảo Ninh chưa có dấu hiệu gì khả dĩ là có thể trở thành một nhà văn trong tương lai như ông đã trở thành. Bảo Ninh kể: “ Tôi nhìn thấy nó vừa phục mà cũng vừa chẳng thích tí nào”. Đấy là tâm lý của các cậu bé. Vì sao Trần Đăng Khoa lại xuất hiện trong ngôi nhà của Bảo Ninh? Vì người cha của nhà văn Bảo Ninh chính là cố giáo sư ngôn ngữ Hoàng Tuệ, nguyên Viện trưởng Viện Ngôn ngữ lúc bấy giờ. Nhà thơ Thần đồng chín, mười tuổi Trần Đăng Khoa được đưa lên Hà Nội để các giáo sư khoa học nhân văn hàng đầu ở Miền Bắc lúc bấy giờ truyền thụ những gì cần thiết cho Trần Đăng Khoa. Bởi như chúng ta vẫn thường nói: Thiên tài là một phần trăm năng khiếu cộng với chín mươi chín phần trăm lao động. Theo nhà văn Bảo Ninh thì có bốn giáo sư danh tiếng được giao nhiệm vụ truyền dạy kiến thức cho nhà thơ Thần đồng Trần Đăng Khoa. Giáo sư Hoàng Tuệ dạy ngôn ngữ, giáo sư Phan Cự Đệ dạy phê bình, lý luận, giáo sư Nguyễn Tài Cẩn dạy cổ văn và giáo sư Trần Quốc Vượng dạy lịch sử.

Nhà văn bảo Ninh. Ảnh: Vietimes

Nhà thơ Trần Đăng Khoa. Ảnh: laodong.com.vn



Tôi tin rằng: Trần Đăng Khoa là học trò đặc biệt nhất của nền giáo dục hiện đại Việt Nam. Mới chín, mười tuổi, cái tuổi đang mải chơi với châu chấu, dế mèn, cái tuổi thường có lúc còn dỗi cơm, còn đái dầm mà Trần Đăng Khoa đã được (hay phải) tiếp thu những kiến thức như vậy. Tôi cố hình dung nhiều lần xem các thầy và trò học làm việc với nhau như thế nào. Các giáo sư sẽ dạy như thế nào và học trò Trần Đăng Khoa tiếp thu như thế nào? Cách học này tôi thấy cứ giông giống cách học của các Hoàng tử con Vua thời xưa.

Nhưng Trần Đăng Khoa lúc đó không chỉ là một “Hoàng Tử” mà còn là “ Thái Tử”, một “thái Tử” của Vương quốc thi ca mà tương lai cậu có thể trở thành Hoàng Đế. Niềm tin vào tương lai thi ca của Trần Đăng Khoa trong người đọc ở các cấp lúc đó là có thật và hoàn toàn trong sáng dẫu không kém phần ngây thơ. Tuy không phải mấy người hiểu được rằng con đường đến với thi ca là một con đường im lặng khổng lồ của khát vọng, của lao động và sáng tạo.

Tôi cũng lại hình dung sự khó xử của các giáo sư danh tiếng chúng ta khi đứng trước một Thần đồng thi ca. Ai lại dạy Chuyền chuyền một, đủ một đôi/ Chuyền chuyền hai, đủ hai đôi… cho một Thần đồng. Nhưng nếu dạy Freud và những vấn đề Phân tâm học thì Thần đồng có hiểu không và có cần thiết không? Hay là dạy cho cậu Chủ nghĩa hiện thực phê phán, hay dạy cho cậu Cái tôi trong Chủ nghĩa làng mạn Pháp, hay dạy cho cậu Luật Hồng Đức v.v…Tôi cứ cảm tưởng chỉ ba ngày là cậu bé Thần đồng này sẽ học hết chữ thầy giống như trong chuyện cổ tích tôi đã đọc đâu đó về một cậu bé thông minh hơn người. Ôi, khó thay. Không hiểu ngày ấy các giáo sư phải vất vả như thế nào và trò cũng phải vất vả như thế nào. Nếu các giáo sư của ta ngày ấy cũng ghi chép những ngày dạy Thần đồng Trần Đăng Khoa như các thầy dạy các Hoàng tử con Vua ngày xưa ở Trung Quốc thì những tư liệu ấy hấp dẫn và quí biết bao.

Thế Trần Đăng Khoa học các giáo sư này trong thời gian bao lâu? Một người bạn nói với tôi là Trần Đăng Khoa chỉ học vào dịp nghỉ hè kiểu như ngày nay người ta theo chương trình Giáo dục từ xa hay là học hàm thụ như trước kia. Còn thì Thần đồng vẫn phải theo học cùng các bạn ở trường, vẫn tham gia giúp gia đình các công việc phù hợp với tuổi, vẫn tham gia phong trào nuôi trâu bò béo và phong trào làm phân xanh mà thuở nhỏ chúng ta đã học trong sách tập đọc những bài thơ như bài “ Đi Vàng Về Xanh” chẳng hạn. Chuyện học hành của những người nổi tiếng là chuyện thú vị. Chẳng thế mà tôi còn nhớ có một cuốn sách viết về các nhà văn nổi tiếng ngày nhỏ đi học như thế nào đã được xuất bản. Trần Đăng Khoa đã được dạy như thế nào tôi chẳng biết được bao nhiêu. Tôi chỉ biết bây giờ Thần đồng thi ca Trần Đăng Khoa đã trở thành một nhà văn với cuốn sách gây xôn xao “ Chân dung và đối thoại”. Còn thơ thì nhà thơ lại chẳng mặn mà mấy nữa.


Nhà thơ Trần Đăng Khoa. Ảnh: VNN



Chính vì tò mò muốn biết người trò “đặc biệt” và những người thấy “ danh tiếng” dạy và học ra sao, tôi quyết định tìm các giáo sư đã dạy Trần Đăng Khoa để hỏi chuyện. Tiếc thay, giáo sư Hoàng Tuệ đã thành người thiên cổ. Giáo sư Nguyễn Tài Cẩn đang sống và làm việc ở nước ngoài. Giáo sư Trần Quốc Vương thì không dùng điện thoại di động mà tôi không cũng không sao tìm được điện thoại nhà riêng của ông. Nhưng rất may là tôi có được điện thoại di động của giáo sư Phan Cự Đệ. Khi phóng viên hỏi giáo sư Phan Cự Đệ về việc ông dạy Trần Đăng Khoa thuở nhỏ như thế nào thì giáo sư Phan Cự Đệ “ớ” người ra không hiểu thế nào. Phóng viên phải giải thích về cái “cua” học đặc biệt ấy để ông có thể nhớ lại. Nhưng giáo cư cam đoan là ông chưa bao giờ dạy Trần Đăng Khoa thời nhỏ. Ông cho rằng tôi đã nhầm Trần Đăng Khoa với anh trai nhà thơ là Trần Nhuận Minh. Ông bảo ông chỉ dạy anh trai Trần Đăng Khoa là nhà thơ Trần Nhuận Minh thôi mà là dạy ở trường viết văn Nguyễn Du.

Nói chuyện với giáo sư Phan Cự Đệ xong tôi rất băn khoăn, chẳng lẽ nhàvăn Bảo Ninh nhớ nhầm. Nhầm thế nào được cơ chứ. Chính nhà văn Bảo Ninh còn chạm mặt Thần đồng Trần Đăng Khoa ngay bậc cửa nhà mình cơ mà. Tôi nói chuyện này với một vài người bạn thì một anh bạn đùa : “ Cua hộc đặc biệt ấy của Trần Đăng Khoa cứ như là Cua đào tạo tình báo không bằng”. Suy đi tính lại, tôi quyết định gọi điện cho nhà thơ Trần Đăng Khoa để trực tiếp hỏi nhà thơ là tốt nhất.

Sau khi nghe tôi nói, nhà thơ Trần Đăng Khoa nói: “ Có học hành gì đâu. Họ bia đấy ông ạ”. Tôi gặng hỏi: “ Ông cố nhớ lại xem”. Nhà thơ Trần Đăng Khoa kiên quyết: “ Làm gì có chuyện ấy. Có thì tôi quên thế nào được. Nhiều chuyện về tôi là do người ta bịa cả đấy chứ”. Nhà thơ Trần Đăng Khoa bảo không có hay có thì cũng không có gì quan trọng. Đúng thế, câu chuyện đi học này cũng chỉ là câu chuyện nhỏ trong nhiều chuyện về cậu bé Thần đồng này. Mới đây, nhà thơ Nguyễn Bùi Vợi có viết một số mẩu chuyện vui về cố thi sỹ Chế Lan Viên, một thành viên trong gia đình thi sỹ họ Chế phản đối vì không đúng sự thật. Thường là quanh một người nổi tiếng như cố thi sỹ Chế Lan Viên hay Thần đồng thơ Trần Đăng Khoa có quá nhiều giai thoại. Nói chung các giai thoại được sáng tác ra là do lòng yêu quí con người đó. Đã là người nổi tiếng trong xã hội thì phải chấp nhận giai thoại dù hay dù dở.

Vậy thì Thần đồng thơ Trần Đăng Khoa có học lớp học đặc biệt ấy không? Đây là một câu chuyện hay về một nhà thơ chứ không phải là một vụ án nên tôi cũng không truy tìm sự thật đến cùng. Dù không phải thế thì câu chuyện cũng cho chúng ta thấy một điều quan trọng là : đối với các tài năng trẻ thì những người có trách nhiệm cần có kế hoạch bồi dưỡng lâu dài và tạo điều kiện cho tài năng đó phát triển một cách tốt nhất. Nếu không được bồi dưỡng và nếu sự bồi dưỡng không đúng sẽ dễ dàng biến một tài năng thành một người như hàng triệu người bình thường khác.

Vương Thảo


Nhắn tin cho tác giả
Nguyễn Thành Tựu @ 06:41 31/05/2009
Số lượt xem: 4947
Số lượt thích: 0 người
Avatar

 Hạt gạo làng ta

 

Hạt gạo làng ta.
Có vị phù sa,
Của sông Kinh Thầy.
Có hương sen thơm,
Trong hồ nước đầy.
Có lời Mẹ hát,
Ngọt ngào hôm nay.

Hạt gạo làng ta.
Có bão tháng bảy,
Có mưa tháng ba.
Hạt mồ hôi sa,
Những trưa tháng sáu.
Nước như ai nấu,
Chết cả cá cờ.
Cua ngoi lên bờ,
Mẹ em xuống cấy.

Hạt gạo làng ta.
Những năm bom Mĩ,
Trút trên mái nhà.
Những năm khẩu súng,
Theo người đi xa.
Những năm băng đạn,
Vàng hơn lúa đồng.
Bát cơm mùa gặt,
Thơm hào giao thông.

Hạt gạo làng ta.
Chở ra tiền tuyến,
Chở về phương xa.
Em vui em hát,
Hạt vàng làng ta.
Em vui em hát,
Hạt vàng làng ta...

1969

 

Avatar

Bài đỉnh cao này của Trần Đăng Khoa được so sánh với bài này:

ĐƯA CƠM CHO MẸ ĐI CÀY.

Mặt trời soi rực rỡ, gió đùa tóc em bay
Giỏ cơm trên tay, em đi đưa cơm cho mẹ em đi cày
mẹ ơi, mẹ nghỉ tay, trời trưa vừa tròn bóng
mẹ ăn cơm cho nóng mà để trâu cho con chăn (ớ) chăn trâu
mai đây lúa thơm xóm thơm làng, lúa thơm lừng cả bàn tay
là thơm nắng hôm nay khi em đưa cơm cho mẹ em đi cày

Đường hành quân diệt Mỹ, bố hỏi cuối thư vui
Lúa xuân thêm bông, ngô khoai xanh tươi ai giỏi giang tay cầy
mẹ ơi, mẹ hẳn vui, chiều qua đọc thư bố
lời bố khen con nhớ, mẹ đảm đang con chăm ngoan, lúa lên mai
Mai đây chiến thắng bố về, sẽ nghe mẹ kể chuyện con
rằng con bé lon ton, khi con đưa cơm cho mẹ vui đi cày.

Tác giả: Hàn Ngọc Bích 

Avatar

Đọc bài này có người đã khóc Khóc

 Sao không về Vàng ơi

 

Tao đi học về nhà
Là mày chạy xồ ra
Đầu tiên mày rối rít
Cái đuôi mừng ngoáy tít
Rồi mày lắc cái đầu
Khịt khịt mũi, rung râu
Rồi mày nhún chân sau
Chân trước chồm, mày bắt
Bắt tay tao rất chặt
Thế là mày tất bật
Đưa vội tao vào nhà
Dù tao đi đâu xa
Cũng nhớ mày lắm đấy

Hôm nay tao bỗng thấy
Cái cổng rộng thế này!
Vì không thấy bóng mày
Nằm chờ tao trước cửa
Không nghe tiếng mày sủa
Như những buổi trưa nào
Không thấy mày đón tao
Cái đuôi vàng ngoáy tít
Cái mũi đen khịt khịt
Mày không bắt tay tao
Tay tao buồn làm sao!

Sao không về hả chó ?
Nghe bom thằng Mĩ nổ
Mày bỏ chạy đi đâu ?
Tao chờ mày đã lâu
Cơm phần mày để cửa
Sao không về hả chó?
Tao nhớ mày lắm đó
Vàng ơi là Vàng ơi!

1967
Tập Góc sân và khoảng trời.

 

Avatar

Đoàn Quốc Việt: Đọc truyện Kiều em chả hiểu gì.

        Đọc truyện Kiều, những chỗ không hiểu còn có thể tra từ điển, còn đọc  thơ hiện đại nhiều khi phải  tự mà hiểu lấy thôi, đừng hòng hy vọng tìm thấy đời sống chứ chưa nói đến trong sách. Điểm qua một vài ví dụ. Thơ TĐK: Ngoài sân có mấy con gà/Ngoài vườn có mấy quả na chín rồi. (Dựng cảnh này, TĐK chắc là phải tốn nhiều keo 502 lắm. Mình đoán thế, vì cả đời chưa có được vinh dự ngắm ... na chín lần nào). Và nữa, thơ của một nhà thơ khác: Yêu biết mấy nghe con tập nói/Tiếng đầu lòng con gọi Stalin (?!)

Avatar
Thành viên mới chúc thầy sưc khỏe - HP! Trang thầy thật đẹp!
Avatar
Cái câu này của nhà thơ Tố Hữu hả anh: Yêu biết mấy nghe con tập nói/Tiếng đầu lòng con gọi Stalin ??? Em cũng thích thơ của Tố Hữu, nghe nó vần dễ vào tai.
Avatar
Nhìn con đường nhỏ từ đây
Bâng khuâng vì thiếu bóng thầy đi qua
Đường ơi, có nhớ chăng là
Ngày nào dạy học, thầy qua đường này ?
Đường rằng: "Tao nhớ lắm thay!
Khoa ơi, thầy giáo của mày đã xa
Bao giờ thống nhất nước nhà
Thầy về dạy học lại qua đường này..."

Nhìn con đường rợp bóng cây
Bỗng em lại thấy dáng thầy đi qua...

9-1966
Tập Góc sân và khoảng trời.
Avatar
Có ai se sẽ ngồi xuống đầu giường
Đưa bàn tay mát như kem sữa
Xoa lên trán em đang dịu lửa
Vuốt lên mắt em đang bớt mờ

A, Bác Hồ!
Bác Hồ ta đó!
Bác mặc tấm áo ka ki
Bàng bạc sương rừng Pắc Bó
Trán Bác có ngôi sao
Thảo nào Bác đi đêm không lạc Bác ơi, Bác!

Bác cười rung rung chòm râu
Mắt Bác sao mà thương thế
Tóc Bác thơm lừng gió bể
Thơm nắng đường xa
Bác cho em nhiều quà
Và khen dạo này em béo khỏe
Hơn ngày xưa nhiều

Cúc áo em bị đứt từ chiều
Đêm phanh ra, hở ngực
Bác đắp vào cho em
Rồi Bác ra rất êm

Bác đi! Bác đi rồi!
Em bỗng oà lên khóc

Tỉnh dậy thấy ướt đầm mái tóc
Nhìn xem Bác có đâu đây,
Chỉ thấy đầy trời đèn sáng, mưa bay
Người người lặng im đi viếng Bác
Bóng đèn rưng rưng nước mắt...

Đúng rồi
Bệnh viện em vừa truy điệu Bác chiều nay
Nhưng Bác chỉ yên nghỉ ban ngày
Chứ ban đêm là Bác rời linh cữu
Bác chào chú đứng gác
Rồi đi vòng quanh khắp trên thế giới
Để chăm sóc trẻ con
Nhất là đứa nào phải nằm trong bệnh viện...

(Viện Mắt, phố Bà Triệu đêm 9-9-1969)
Avatar

Trung tâm spam chất lượng cao, không bao giờ bị xóa comment tại đây.

 

Avatar
Em chưa về Hà Nội
Nhưng đêm đêm nghe cơn gió mới
Về gò thiêng Đống Đa
Về chiếc cầu sắt bắc trên những mái nhà
Xe lửa và ô tô đi không gãy
Về nước hồ Gươm xanh như một mảnh trời
Ngọc Hoàng đánh rời xuống đấy!
Về ngôi nhà Bác ở giữa Ba Đình
Bóng Bác bên cây vú sữa
Tiếng Bác Hồ cười
Em nghe rất rõ...

Trưa nay đài bỗng đưa tin
Giặc Mỹ ném bom Hà Nội
Tiếng loa dội từ mái ngói
Từ bờ tre
Từ ao cá mè
Từ bờ vùng mới đắp

Tiếng loa dậy lên từ đất
Tiếng loa dội xuống từ trời
- Thằng giặc Mỹ ném bom Hà Nội rồi
Hà Nội có Bác Hồ đang ở...
Mẹ em nấu cơm giụi lửa
Bố em họ trâu giữa đường cày
Các cô, các thầy
Ngừng giảng bài giữa lớp...
Bạn Tĩnh, bạn Nho, bạn Lập
Bạn nào mắt cũng đỏ hoe
Bé Giang ngồi ở đầu hè
Cũng thôi đánh chuyền đánh, chắt.
Tiếng loa dậy lên từ đất
Tiếng loa dội xuống từ trời
- Thằng giặc Mỹ ném bom Hà Nội rồi
Hà Nội có Bác Hồ đang ở...
Tiếng trống gọi ngoài trụ sở
Chúng em đi
Lầm lì
Làng xóm quê em
Bỗng thành Hà Nội
Tiếng ho dội từ mái ngói
Từ bờ tre
Từ ao cá mè
- Đà đảo giặc Mỹ xâm lược!
- Đà đảo giặc Mỹ xâm lược!
Nhà sau ngõ trước
Người người kéo ra đồng
Tay cày tay súng
Viên đạn bỗng nhiên nóng bỏng
Trên đường I83
Xe xích đi qua
Rầm rập...
Mũ sắt lô nhô
Tên lửa lóa nắng trời...
- Các chú bộ đội ơi!
- Các chú bộ đội ơi!
Thằng giặc Mỹ nó ném bom Hà Nội rồi!
Hà Nội có Bác Hồ đang ở.

1968-1969
 
Gửi ý kiến