Cuộc thi viết thư UPU năm 1998
Lá thư đạt giải nhất Quốc gia, KK Quốc tế
Đề tài: Tôi viết thư cho một người bạn đưa ra ý kiến của mình về quyền con người

Tác giả: Em Trần Thị Phượng Quỳnh học sinh lớp 9/2, trường THCS Nguyễn Khuyến - Đà Nẵng

Nội dung:

Đà Nẵng 15.8.1998.
Mary thân mến!
Tuần vừa rồi truyền hình liên tục đưa tin về hàng loạt những cuộc thảm sát trên thế giới: ở Angiêri trong vòng 10 ngày đã có 650 người bị giết hại. Tại Pakixtan một cuộc xung đột đã làm cho 24 người thiệt mạng và 60 người bị thương và còn nhiều, rất nhiều những vụ những vụ thảm sát khác nữa ... Tất cả đầu do con người gây ra và tất cả đều vì những lý do không đâu vào đâu.
Điều đó gợi cho mình những suy nghĩ về số phận mong manh của con người. Xã hội ngày càng văn minh phát triển và ta cứ tưởng rằng con người ngày càng có đủ khả năng tự định đoạt cuộc đời của mình. Thế nhưng thực tế lại không phải như vậy. Mình rất băn khoăn suy nghĩ về điều ấy và đó cũng chính là lý do mình viết lá thư này cho Mary. Mình muốn tâm sự với Mary về quyền con người. Tuy chúng mình còn "trẻ người non dạ", và có thể "ăn chưa no, lo chưa tới" nhưng mình nghĩ dẫu sao quyền con người cũng là một vấn đề đáng để ta quan tâm bởi nó ảnh hưởng rất lớn đến tương lai của chúng ta. Mary đồng ý chứ?
Chúng ta đang sống trong thời đại văn minh mà ở đó quyền con người được thừa nhận một cách rộng rãi và có vị trí quan trọng trong đời sống chính trị, xã hội của mỗi nước và cả thế giới. Thế nhưng để có được vị trí như hôm nay quyền con người phải trải qua một quá trình phát triển lâu dài với biết bao thăng trầm của lịch sử. Khái niệm về quyền con người từ đó cũng không ngừng được mở rộng cùng với lịch sử.
Quyền con người thoạt tiên chỉ là quyền được sống, quyền tự do bình đẳng, quyền mưu cầu hạnh phúc. Ngày nay quyền con người còn bao gồm cả quyền được sống trong hoà bình, quyền phát triển, quyền được thông tin, được sống trong môi trường trong sạch, quyền chống lại sự hủy diệt của chiến tranh hạt nhân ... Quyền con người vì thế là một khái niệm rất rộng mà mình chưa thể hiểu hết được. Nhưng Mary có đồng ý không khi mình cho rằng quyền con người, quyền trên hết mọi quyền và cũng là quyền của mọi quyền. Hơn nữa, mình cũng cho rằng vấn đề cốt lõi của quyền con người có thể gói gọn trong một từ "tự do" - Tự do sống, tự do mưu cầu hạnh phúc, tự do tín ngưỡng, tự do phát triển...
Mary!
Lẽ ra khi thấy quyền con người được thừa nhận rộng rãi như vậy mình phải vui mừng mới phải nhưng trái tim mình lại rất buồn. Buồn vì thực tế cho thấy rất nhiều nơi, nhiều lúc quyền con người là một khái niệm dường như xa lạ. ở đâu đấy trên thế giới vẫn còn cảnh những người da trắng đàn áp, đánh đập những người da đen. Trên thế giới vẫn còn cảnh nội chiến tương tàn gây ra cảnh "nồi da xáo thịt". Mary ơi! Mình đã từng khóc khi xem ti-vi thấy cảnh những em bé Xômali với đôi mắt sâu hoáy và thân hình gầy còm, oặt ẹo chỉ còn da bọc xương vì đói. Mình đã từng khóc khi chứng kiến cảnh đau thương khi tàn cuộc chiến: nhà cửa đổ nát, xác người chồng chất, ngổn ngang. Và mình không cầm được nước mắt khi trông thấy những đứa trẻ Irắc ốm đau thoi thóp nằm chờ chết trong bệnh viện vì thiếu thuốc men, thiếu lương thực. Thực ra, những con người đầy thương tâm đó nào có tội tình gì khi "tạo hoá đã ban cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được" (Tuyên ngôn độc lập của Mỹ - 1976).
Chiến tranh đã qua đi trên đất nước thương yêu của mình được hơn 20 năm, những tưởng rằng nhân dân mình có thể an hưởng niềm vui hoà bình, tự do, độc lập. Thế nhưng thật đau lòng khi biết rằng vần còn những người đang phải gánh chịu hậu quả nặng nề từ những hành động chiến tranh vô nhân đạo của kẻ thù. Chất độc màu da cam, thứ vũ khí khủng khiếp có thể giết người hàng loạt, được dải xuống trên những cánh rừng Trường Sơn năm xưa đã từng giết hại bao nhiêu chiến sĩ, đồng bào mình và giờ đây nó vẫn đang còn âm ỉ hủy hoại đời sống thể chất và tinh thần của hàng ngàn người dân vô tội. Trên khắp đất nước mình đâu đâu cũng có người mù, người điếc, người mất trí, người tàn tật ... Vì di chứng của chất độc màu da cam có những người tuy may